Birçok insanın Hasankeyf yok olmasın kampanyaları ile adını duyduğu ancak gezginler için çok önemli bir yer olan Hasankeyf‘i konu alacağız bu yazımızda. Hasankeyf Batman’a 36, Mardin’e ise 105 km. uzaklıkta bulunuyor. Rakımı ise 520 metre civarında.

Hasankeyf tarihi 10 Bin yıl öncesine kadar gidiyor. 1981’de doğal koruma alanı ilan edilmiş burası. Hasankeyf’i Artuklular’dan alan Eyyubiler, henüz bölgeye tam hakim olamadan Moğol istilasi ile karşılaşmışlar. Birçok yerleşim yeri gibi burası da altüst olmuş o dönemler. Eyyubiler, Moğol istilasını atlattıktan sonra 14.Yüzyıl başlarından itibaren Hasankeyf’i yeniden inşa etmeye başlamışlar. Özellikle bugün Hasankeyf’te bulunan birçok eserde imzası bulunan Eyyubiler’in, Sultan Süleyman zamanında bu imar faaliyeti zirveye ulaşmış. Hasankeyf, bu yıllarda tarihinin en parlak dönemlerinden birini yaşamış. Ancak günümüzde bu inanılmaz güzellik bir baraj yapımı nedeni ile yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldı. Baraj tarihi dokunun çok büyük kısmını yok etmekle kalmayıp doğal dengeyi de bozup çevresel tehlikeler yaratacak ne yazıkki. Görünen o ki barajı ne pahasına olursa olsun yapacaklar. Ziyeret ettiğimde yöre insanlarının çok büyük kısmını ikna etmişler gibi görünüyordu. Allah’tan ümit kesilmez belki devleti yönetenler bu projeden vazgeçerlerde hem tarihe hem de doğaya bir müjde verirler…

Gelelim yok olmadan önce görülmesi gereken bu güzel kentte hangi önemli yapılar olduğuna…

Hasankeyf’in en önemli yapısı kuşkusuz anıtsal Zeynel Bey Türbesi. Türbe, 1462-1482 yılları arasında Hasankeyf’e hâkim olan Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın, Otlukbeli Savaşı’nda yaralanıp burada ölen oğlu Zeynel Bey için yaptırılmış. Kuruluşu ve bezemesiyle Azerbaycan ve Türkistan yöresi anıt mezarlarının etkisi görülen Zeynel Bey Türbesi, dıştan silindirik görünüşüne karşılık, içten sekizgen planlı. Gövde yüzeyinde firuze ve lacivert renkli sırlı tuğla kaplamalarla mozaik çinilerden oluşan bitkisel ve geometrik dekorasyon dikkat çekiyor…

Zeynel Bey Türbesi

Zeynel Bey Türbesi

Zeynel Bey Türbesi

Zeynel Bey Türbesi

Zeynel Bey Türbesi

Şehirde bulunan diğer önemli eserlerden biride Artuklu Hamamı. 2005-2008 kazı dönemlerinde ortaya çıkarılan hamam, Artuklu devrine ait. 13. yüzyıl başlarında klasik planda tasarlanmış. Osmanlı döneminde, Dicle’nin taşması sonucu yıkılan hamam yeniden yapılmış ancak günümüzde hamamın sadece bir kısmı ayakta kalmış…

Artuklu Hamamı

Bir diğer önemli yapı Hasankey Köprüsü‘nün kesin yapılış tarihi bilinmiyor. Köprüdeki taşçı işaretleri ve ayaklardaki kabartma figürlerden, Artuklular’a ait olduğu kabul ediliyor. Ancak, Roma Dönemine ait köprünün temelleri üzerine Artuklular tarafından yapılmış olabileceği de düşünülüyor. Ortaçağ köprülerinin en büyüğü olduğu söyleniyor. Malesef günümüzde sadece ayakları görülebiliyor…

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf’in önemli ölçüde değere sahip bir diğer yapısı Sultan Süleyman Külliyesi. Eyyubi Sultanı Süleyman tarafından 1407 yılında yaptırılmış. Cami, medrese imaret ve türbelerden oluşan külliyenin doğu ucundaki türbede 1432 yılında ölen Sultan Süleyman yatıyor. Sultan Süleyman Camisi’nin en önemli bölümü günümüze kadar gelebilmiş olan minaresi. Külliyenin parçası cami ise harabe bir şekilde de olsa ayakta görünüyor…

Hasankeyf Sultan Süleyman Külliyesi

Diğer önemli Cami, Er Rızk Camii. Eyyubi Hükümdarı Sultan Süleyman tarafından 1409 yılında yaptırılmış. Güneydeki ibadet mekânı heyelan yüzünden nehre uçmuş. Günümüze harimin kuzey duvarı ile avlu giriş cephesi, Taç kapı ve minaresi ile ulaşmış. Caminin kuzeydoğu köşesine bitişik yüksek kare prizma kaide üzerindeki minare,  küçük mozaikler halinde kesilmiş renkli taşlar ve kakma tekniği ile düzenlenmiş ince geometrik örgülerle kaplanmış…

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf’te kayalara oyulmuş mağaralar ise Urartu dönemine kadar uzanan bir geçmişi gösteriyor…

Hasankeyf

Hasankeyf Kalesi ve Eyyubiler’den kalma Ulu Cami harabe durumda olmasına karşın ise heybeti ile büyülüyor…

Hasankeyf Kalesi ve Ulu Cami

Hasankeyf’in genel manzaraları da fotoğrafçıları buraya çekiyor…

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Hasankeyf

Sözün özü Hasankeyf yok olmak üzere. Keşke siyasetçiler inatlarından vazgeçse de bu tarihi doku devamlılığını korusa ve çevresel tehlikeler de yaşanmasa. Keşke Zeynel Bey Türbesi’ni, Hasankeyf Köprüsü’nü, O güzel cami minarelerini burada sonsuza dek görmeye devam edebilsek…

Hasankeyf Fotoğraflarım

https://www.flickr.com/photos/sinandogan/tags/hasankeyf

Bütün Gezi Fotoğraflarım

https://www.flickr.com/photos/sinandogan/sets

Hasankeyf Video Çekimlerim

https://www.youtube.com/watch?v=M84C3aRT4ys

https://www.youtube.com/watch?v=Rcj9fAnSDX4

Sinan Doğan İletişim

E Mail : foto.sinandogan@gmail.com

Reklamlar